Skrifennow

My blog, imported from Blogger and converted using Jekyll.

Ebron y'n Nos - mis-Gortheren 2019

Jul 8, 2019

This is a transcript for the July 2019 'Ebron y'n Nos'  piece I prepared for Radyo An Gernewegva, broadcast in #438.

Ebron y’n Nos – mis-Gortheren 2019

Dydh da. An mis ma, rag mis-Gortheren yma rann Ebron y’n Nos arbennik a-dro dhe’n loor.

Nans yw hanterkans bledhen, yth esa an kynsa stervarnoryon Neil Armstrong ha Buzz Aldrin tira war enep an loor, y’n dowlenn Apollo 11.
Apollo 11 a veu lonchys dhe’n 16ves mis-Gortheren 1969, hag an unses lorel a diras war an enep y’n Mor Kosoleth dhe’n 20ves mis-Gortheren.
www.history.nasa.gov/SP-4029/Apollo_11i_Timeline.htm
nssdc.gsfc.nasa.gov/planetary/lunar/lunartimeline.html

Pymp tirellow Apollo pella a diras war an loor bys dhe Apollo 17 yn mis-Kevardhu 1972.

An mis ma, yma loor nowydh dhe’n nessa mis-Gortheren, kynsa kwartron 9ves mis-Gortheren, loor leun dhe’n 16ves mis-Gortheren, diwettha kwartron 25ves mis-Gortheren ha’n loor nowydh arta an kynsa mis-Est.

Dhe’n nessa mis-Gortheren, yma difyk an howl, hag an loor tremena a-rag an howl, mes ny vydh gweladow yn Kernow. Yn Amerika Deghow y fydh gweladow, hag y fydh difyk kowl yn rannow Chile hag Arghantina.
www.skyatnightmagazine.com/space-science/the-astronomers-eclipse-looking-ahead-to-2-july-2019
Imaj: www.greatamericaneclipse.com/july-2-2019-in-chileargentina

Imaj: www.greatamericaneclipse.com/july-2-2019-in-chileargentina
Imaj: www.eclipseportal.com/total-solar-eclipse-july-02-2019/

Imaj: www.eclipsophile.com/total-solar-eclipse-july-2-2019/

Imaj: www.eclipsophile.com/total-solar-eclipse-july-2-2019/
xjubier.free.fr/en/site_pages/solar_eclipses/TSE_20190702_pg01.html
xjubier.free.fr/en/site_pages/solar_eclipses/TSE_2019_GoogleMapFull.html
eclipsophile.com/total-solar-eclipse-july-2-2019/
eclipse.gsfc.nasa.gov/SEgoogle/SEgoogle2001/SE2019Jul02Tgoogle.html
www.solar-eclipse.info/en/eclipse/detail/2019-07-02/

Yma difyk an howl arta yn Chile hag Arghantina nessa bledhen dhe’n 14ves mis-Kevardhu 2020, pella dhe’n deghow, ogas dhe’n Gwlas Kembrek.

Yma difyk an loor dhe’n 16ves mis-Gortheren.
en.wikipedia.org/wiki/July_2019_lunar_eclipse
eclipse.gsfc.nasa.gov/LEplot/LEplot2001/LE2019Jul16P.pdf
Nyns yw an difyk kowal mes y fydh nebes moy es hanter an loor yn skeus ynter naw eur ha hanternos yn gorthugher an 16ves.

Yma towlen dhe’n Amerikanyon dannvon stervarnoryon dhe’n loor arta. Yn towlen henwys “Ragdres Artemis”, i a vynn aga dannvon eno erbynn 2024, saw pymp bledhen a-lemmyn. Ni a wel mar pe hemma possybl.



www.nasa.gov/topics/moon-to-mars/overview/


Yma lorell a-dro dhe’n loor, henwys Lunar Reconnaisance Orbiter (po Resegvell Hwithrans an Loor) a wrug NASA dannvon dhe resek a-dro dhe’n loor ha’y studhya. An lorell ma a vedha orth an loor rag deg bledhen lemmyn.



lunar.gsfc.nasa.gov/

Yma nebes dowr y’n gweres an loor esa diskudhys gans Resegvell Hwithrans an Loor yn gwiskas a’n gweres yn-dann an eneb. Yma yn lies rannow an enep 200 bys dhe 500 rann yn milvil a dhowr y’n gweres.
Hwath moy sygh yw es pub gweres war an norvys, mes martesen y fydh possybl kavos dowr diworth an gweres rag tus a drig war an loor y’n termyn a dheu.
Imaj: www.nasa.gov/press-release/goddard/2019/ladee-lunar-water
www.nasa.gov/feature/goddard/2019/lro-sheds-light-on-lunar-water-movement

Yma powyow erell ow tannvon robotys dhe’n loor y’n termynyow ma. Negys a Israel a dhanvonnas tirell, mes soweth ny wrug hi tira, saw skwattya orth an loor an 11ves mis-Ebrel.
Imaj: www.space.com/beresheet-moon-lander-crash-site-photos.html
www.space.com/israel-moon-lander-beresheet-last-photo.html

China a wrug tira Chang’e 4 war fas pell a’n loor 3a mis-Genver an bledhen ma, ha gwrandryell Yutu-2. Ymons i hwath oberi. Yth esa nebes losow ha hwesker yn arbrov y’n direll, mes i a dheuth ha bos re booth hag i a verwis. Yth esa avalow dor, ha losow arall Arabidopsis thaliana neb a wra tevi avel hwenn y’gan lowarthow.
en.wikipedia.org/wiki/Arabidopsis_thaliana#On_the_Moon
termau.cymru/#berwr y fagwyr
www.space.com/42905-china-space-moon-plants-animals.html

Yma towlen dhe China dannvon tirell Chang’e 5 y’n mis-Kevardhu an bledhen ma a wra dehwel sampel a’n loor dhe’n norvys. Yma towlen dhe dannvon stervarnoryon mes ny vydh kyns an dew vil ha tridegow. A vydh an Amerikanyon kynsa? Termynyow dhe les yns.

www.spaceflightinsider.com/organizations/china-national-space-administration/china-eyes-manned-lunar-landing-2036/
qz.com/1262581/china-lays-out-its-ambitions-to-colonize-the-moon-and-build-a-lunar-palace/

Y’n mis-Metheven yth esa kommol golowys y’n nos “noctilucent clouds” gwelys yn Breten Veur hag Europ. Hemm a hwarva ha kommol ughel y’n ayrgylgh hwath golowys gans an howl kyn nag yw an howl y’n ebron dhyworth an dor. Kommol a’n par na yw y’n mesosfer, orth ughelder a-dro dhe 80 kilometer. Ymons i gwelys an moyha menowgh yn nosow hav, hag an howl hwath gwelys dres an nos dhyworth ughelder an mesosfer.
Imaj: Bertrand Kulik dre spaceweathergallery.com/nlc_gallery.html
Bys nessa prys,
Davydh Trethewey

Nowedhheans 

Lies den a welas difyk an howl dhyworth Chile hag Arghantina
Imaj: Gwenael Blanck dhyworth Coquimbo, Chile, dre spaceweathergallery.com
Imaj: Petr Horálek dhyworth Mirji ESO La Silla, Chile
Yma hwithrell arall ow mos dhe'n loor, dhyworth Eynda. Hemm yw Chandrayaan-2 ha a wra tira ogas ha aghel deghow an loor gans tirell henwys Vikram ha gwrandryell henwys
An lonch a vydh war 15ves mis-Gortheren dhyworth Kresen Efanvos Satish Dhawan, Sriharkota, Eynda, hag an tirans vydh 6ves mis-Gwynngala. Yma gwrandryell henwys Pragyan gensi.




www.sciencemag.org/news/2018/01/india-plans-tricky-and-unprecedented-landing-near-moon-s-south-pole
directory.eoportal.org/web/eoportal/satellite-missions/c-missions/chandrayaan-2
www.isro.gov.in/chandrayaan2-payloads
kosmonautix.cz/2019/07/indie-se-poprve-pokusi-pristat-na-mesici

Cornish corpus word clouds with the assistance of the Institute of the Czech National Corpus

Jun 21, 2019

Intro

Kwords is an online tool available at kwords.korpus.cz from the Institute of the Czech National Corpus. It is optimised for Czech or English but it is possible to use for other languages by uploading your own reference text.
I have fed it with the traditional Cornish texts (originally prepared in digital form by Keith Syed of KDL), which I have stripped of all except the Cornish text itself. They are at my bitbucket repository.
My method has been to use Origo Mundi as a reference text and compare everything else to it. Normally you would use a much more extensive corpus but this doesn't really exist for Cornish. There is an option to exclude certain non-content words as pronouns, prepositions, conjuctions and numbers but this is only available in Czech and English.
The word clouds below are the keywords that the software has detected in each text, by comparison of the frequency of words within the text, to that of the words within the reference corpus (i.e. in this case, Origo Mundi).

Passyon agan Arloedh

Kommolenn Ger-alhwedh - Keyword cloud

drehevyskallawuthylhanethapertherodesfolbileniskilagalilatrygystewlysbyttegynskentrowmesterglywaskevysbarthkemmeraslaghysdyghtysgowsasyesuwodhyapaynysjustismariayntredhayndellmaylliyudasgrowsgewsisedhewonpilatyesuskristpederleverisethesavonesskrifysladerworthybisodywvynnaensbedhesveukemmyssynsikrowsvynnasjowlfeubennliesgorryswelasieurmaythkorfnynsythvoshidrepanorthdhedhaymabmeurdhevunnganshagdellpurnnymarnaragmayhayndhewarollywbysow

Bewnans Meryasek

Kommolenn Ger-alhwedh - Keyword cloud

nessaglywisongrassyesKernowsyghtVeryasekplesyesTewdardaderBretengwylvosemperouryurldhragonSylvesterWolkommgrassyesturantwordhiderMariaMeryasekYesudhyarlydhipysibeuKristdisongenowghsynsysjowlgalloesekDheommalelliesbynythayredihwipowwirpurythsursertandenvymeurnivynnmaywnydhymmoeusmardhynlemmynydhenadhbosgansnynowdhymmhebevthhabysArloedhdellvydhtydharagolldhiswarhagDyw

Gwreans an Bys

Kommolenn Ger-alhwedh - Keyword cloud

wondryspryvkevyskynthordyrbythkwethedrekkryswordhiHemmapaynysLusiferserpontdrefennDerHennaderorwtradhywelesomaythragdhoHwidoutwelprysKaymmeslelRakhennavrasHaommajyhennapuroovpubAdamgwrysdhymmovyyweustyvynnnyvydhdhymmdhemarbysnnamayhaghaowgansevTaswrathynhebdhisollDywdharag

Passio Christ

Kommolenn Ger-alhwedh - Keyword cloud

VabAnnastothgrowsloselLeverewghNazareHennatreysPederIouynCrystMyghternThasjustisYedhewonIhesuworthGodhedhywdhykoedhMablowenagwasmaravosHahwimeurdensertannebdhodhoydadredhevmarnypanlemmynywgansbosynwarragnnamahagnidellArloedhwrabysdheolldhisowthmayDywdhahahebvydh

Resurrectio Domini

Kommolenn Ger-alhwedh - Keyword cloud

VernonaprysongwelasdasserghikrysdhasserghiPilatMyghternMariadasserghysThomasCrystIhesubedhhedhywsevvonesdhygowdheuthMabkorfveujoynevvosmarowythmeurhwisurevArloedhnypurmardreniydhymmonanlemmynywtyyndelldhegansragbysowmahavydhthhaghebolldha

Pregothow Tregear

Kommolenn Ger-alhwedh - Keyword cloud

IreneusPERkontrariglorimenyakolonnowYndellmaAwgustinusyaIDENIMagesskrifapartdiskwedhysfolyaynnonmatervnderstondingiibeghosowYnwedhauncientsakramentepystylKatholikQUIAHOCMEhollAUTEMjerytapowerADesonlyverapostlysdyskansQUODMatthewVTsuffrainsubstansYowanndheragkaraDEIstatnaturverinenaderSEDCORPUSyndellmawarbynndhiapanaonlyRomEglosQUIDEerellawtoritaPowlkatholikSkryptorNONchaptraPedergeryowESTINSavyourETeglosfatellKristwrellaworthresonbaraSanshennanodhoYesusskrifystebelhonanusiwrugpogoescherytarannYesuesavosveuaralllieskynsaSpyryskorflelkowsagandhiworthythkighemmaHarinynsoniyllymadreevmaagahennaynwedhonanreshwihaywdhennebdenybosnagansmarynowragollhagdhpaneuswranybys

Tolkein

Kommolenn Ger-alhwedh - Keyword cloud

fydhavgeverdybavtybigilanowodhowskilaallasButterburlammaswydhhwedhelfenesterhedhisomglyweslieskweythwrussworefanomglywasyowynkrybdreylyaspalsgeryowdisliwesensavonpellderesedhasskeusvoesprederusowrEndBriBagbreowglywasElfowhobytlentgoedhasstevelldhosKoesdiwetthaayrgriasyeynGoldberriniwlWeltiwedhwovynnasmartesenerellvrekoselvirassevisvythdrefennhynsMerrikeverPypynShayrdiworthSamBylboTomMesFrodonebesesapoleverisEnaYthmesneppythdheuthbeukleromarnaskothowthEvnansdarasgasagolowfordhmiresethhowldosarallythsevelortovoshwirevIhonanimoyhirwosaorthveunynsvyagaHahidresgulhagmosdreNynsesbosleYgansYmahayndhekynsunnresyenadhndamartaowpanYnnanymanipurdhymmragbys

Skeul an Yeth 1

Kommolenn Ger-alhwedh - Keyword cloud

PamskavesovskolgothlestrierhwegynnowkuntellesredyagathPedersalowmartesenpoyntesensbravDyganasglewavtraowmebylstampyeynfeusikmynysennesonspronterfolennyethrudhnessawodhestaFatlahwedhelgwerthysYowannNosporangadoramarikarrjikadorkonvedhesEsaKernewekavonJoripeswarkeurnebonanNebeserellkernewekOttommamawMariastevellgourrybkiUsiHemmOttenaMrgegingewerlowarthFatellvoeskarregloslyverdybavYwplegEusNagPleDaPyugensostelesengesysPiwYthesedhaRokothYmaanwoeshelPythnowydhpraswarnynshiesachidarasmeslowrNynsohevelnynsythoHiNieurarghansywgwinhemmaKemmerenamahirgenesdalemmynNymardelleusevnawarngansydheowynhadha

Solempnyta

Kommolenn Ger-alhwedh - Keyword cloud

GovvythSowsMesPowyethShakespeareHenrySowsnektavesnebesponynsoleommaNynsvymaywragnyyndhehaow
Screenshot of the full output for Bewnans Meryasek

 

Applications

There are a number of applications of this kind of analysis illustrated in the talk slides here at Workshop on Quantitative Text Analysis for the Humanities and Social Sciences in April 2016 at Brown University.
Comparison of annual addresses by Gustav Husák against a reference of a current corpus to using a communist newspaper. slides Václav Cvrček & Masako Fidler

The future plans = something that everyone "wants" rather than something we "will do". slides Václav Cvrček & Masako Fidler

slides Václav Cvrček


We can see that choosing a different reference corpus leads to different keywords being noted by the software as important.
With Cornish we only have a small corpus available so our future plans are that in the next five-year plan we increase the output of Cornish.

Gwren ni ynkressya agan eskorrans geryow Kernewek! Yn-rag kowetha yn unnveredh kuntellek! Gyllyn!

Ebron y'n nos mis-Metheven 2019

Jun 19, 2019

Here is the transcript for the Ebron y'n Nos segment for June 2019 for Radyo an Gernewegva, broadcast in #435:

Mis-Metheven yw hi lemmyn, hag yn mis-Metheven yma an howlsavla hav. Dhe’n kynsa warn ugens an mis ma, a Druru, an howl a sevel orth 05:10, ha sedha orth 21:35.

Yth esa loor nowydh o an tressa mis-Metheven, an kynsa kwartron dhe’n 10ves, loor leun yw dhe’n 17ves ha’n diwettha kwartron dhe’n pympves warn ugens, ha’n loor nowydh arta dhe’n 2a mis-Gortheren.

Yow ha Sadorn yw gweladow yn nos, ha Yow yn rannneves Ophiuchus ha Sadorn yn Sagittarius.
Ebron nos gweladow a Druru hanternos 20ves mis-Metheven 2019 dhyworth www.heavens-above.com

Yn henhwedhlow, Ophiuchus yw “degor an sarf”, henwys yw wosa Aescupalius, yaghheor yn henhwedhlow Grek. Aescupalius o ledhys gans Zeus drefenn Hades a grodhvolas orto ev, owth owna Aescupalius kavos gallos dasserghi an re varow.
Yow yw orth enebieth dhe’n 10ves mis-Metheven, hag an howl, an norvys ha Yow ow furvya linenn syth.
An kevreyth howlek yn mis-Metheven 2019 dhyworth www.heavens-above.com

Sadorn a dhos dhe enebieth dhe’n 9ves mis-Gortheren, hag yw yn soth dew our a-wosa Yow. Rannneves Sagittarius yw sethor yn henhwedhlow, mes nyns yw den, Kentaur yw ev, hanter-den, hanter-margh. Sagittarius o helghyor, hag ev yw yn ebrenn owth helghya Scorpius – an Skorpyon.

Yma an steren Antares dhe’n deghow a Yow, an splanna sterenn y’n ranneves Scorpius. An sterenn ma yw sterenn rudh gorgowr, 554 a vlydhennyow-golow y bellder, gans braster +1.
https://heavens-above.com/hipentry.aspx?&hip=80763
Y hyll’ta gweles an liw rudh usi ganso. Myns an steren ma yw bras, yma gwredh ganso 3 unnses steronieth, ha’y golowder yn pub rann a’n kammneves tredantennvennek yw 60,000 kweth an golowder an howl. Antares a wra bos supernova yn skon. Yn skon, yn steronieth a yll bos a-vorow, po yn nebes milvilyow a vlydhennyow.

Braster Antares kehevelys dhe'n howl ha resegva Meurth. dhyworth Wikimedia Commons


An Ranneves Scorpius. Antares = alpha Scorpii (α Sco) https://www.heavens-above.com/constellation.aspx?con=Sco .


Yn henwhedhlow, an dhuwes Gaia a dhanvonnas skorpyon dhe biga Orion, an helghyor a bostyas ev dhe alloes ladha pub enyval y’n bys. Scorpius a ladhas Orion, hag an dhew anedha o gorrys y’n ebrenn, dhe gen tu an ebrenn, Orion yw gwelys yn gwav, Scorpius yw gwelys yn hav.

Yow a’n jeves braster -2.5 ha Sadorn 0.1 y’n termyn y enebieth.
Yow yw splanna es pub sterenn yn ebrenn nos, ha Sadorn kepar ha nebes an splanna sterennow. An sterenn Vega usi ughel y’n ebrenn dres an hav a’n jeves braster 0.

Onan y’n skeul braster a styr an sterenn a heveli bos 2.5 kweth an splannder dell welyn ni. Ytho Yow yw ogas ha degplek an splannder Sadorn. An resonys yw bos Sadorn pella dhyworth an howl, ha pella dhyworthyn ni. Sadorn yw nebes byghanna es Yow, mes Sadorn a’n jeves y vysowyer marthus. Yma bysowyer dhe Yow ynwedh, mes nyns yns i splann, gwrys o doust yw ha nyns yw possybl dh’aga gweles dre pellwelell.

Yma an tirell “Insight” hwath owth oberi war Meurth, ow musura an gewer war enep Meurth mes yma kaletter, an “godhor” a wra tardha yn-dann an enep yw stegys, hag an godhonydhyon a wra assaya y rydhhe dh’y allos dhe besya tardha.

https://mars.nasa.gov/insight/multimedia/raw-images/?order=sol+desc%2Cdate_taken+desc&per_page=50&page=0&mission=insight



Yma lies lorell nowydh, a wrug an negys SpaceX lonchya, henwys Starlink. Yma towl gans Elon Musk, fondyer a SpaceX dhe lonchya niver bras a lorellow dhe gennertha kesroesweyth bond-ledan heb gwivren orth kost isel. Yth esa an kynsa lonch dhe’n tressa warn ugens mis-Me, hag yth esa 60 lorell ynno.

https://heavens-above.com/StarLink.aspx
https://www.spacex.com/webcast
https://www.starlink.com



Yma towl rag lies moy anedha, martesen bys dhe 12,000 yn deg blydhen. Splann lowr dhe vos gwelys dre lagas noth, ha mar pia niver bras a’n par ma, ny via da rag steronydhyon, martesen y fydh moy a lorellow es sterennow gweladow dre lagas. Yma godros “froslamm Kessler” mars eus skwattyansow, lorell skwattys dhe demmyn, hag an temmyn a wodros moy a lorellow.

https://angelrls.wordpress.com/2019/06/05/the-threat-of-starlink/
https://www.kold.com/2019/06/05/scientists-stargazers-wonder-what-spacex-satellites-will-mean-southern-arizonas-night-sky/
https://www.skyandtelescope.com/astronomy-news/starlink-space-debris/
Govenek a'm beus ny vydh hemma an kas.

Bys nessa prys,
Davydh Trethewey

Ebrenn y'n nos mis-Ebrel 2019

Apr 13, 2019

Here is the transcript for the Ebrenn y'n Nos segment for April 2019 for Radyo an Gernewegva, broadcast in #427:

Termyn a wra neyja yn sur ha gwaynten yw, hag yma mis-Ebrel ow talleth.
Nyns yw an nosow mar hir lemmyn, mes hwath yma taklow dhe weles.
Loor nowydh yw orth 5ves mis-Ebrel, an kynsa kwartron an 12ves, loor leun dhe’n 19ves ha’n diwettha kwartron 26ves, ha’n loor nowydh arta dhe’n 4a mis-Me. Meurth yw hwath gweladow yn gorthugher y’n ranneves Taurus, mes pell yw diworth a’n norvys yn y resegva, ha ny via meur gwelys a’n enep yn pellwelell. Yow ha Sadorn yw gweladow yn ebrenn kyns an bora, isel y’n soth-est.

Yma kowas sterennow kodha an Lyrids an mis-ma. An gwella termyn dh’aga gweles yw 22a - 23a mis-Ebrel. Y fydh ogas hag 20 a sterennow kodha pub our ow mos dhyworth an ranneves Lyra, yn north-est an ebrenn.
Imaj: NASA solarsystem.nasa.gov/asteroids-comets-and-meteors/meteors-and-meteorites/lyrids/in-depth
Yma nowodhow drog diworth Meurth. Opportunity yw kellys. Soweth ny sewenis an ragdres dhe gestava orth an wandryell arta wosa an tewedh doust mis-Metheven warlyna.
mars.nasa.gov/news/8413/nasas-opportunity-rover-mission-on-mars-comes-to-end

An wandryell ma o sewen bras yn gwiryonedh, drefenn an ragres derowel o saw dhe dhurya 90 dydh ha viajya 1000 meter. Hi a dhuryas 14 bloedh, ha viajya moy ages 45km. www.jpl.nasa.gov/news/news.php?release=2014-245
 





mars.nasa.gov/news/8420/opportunitys-parting-shot-was-a-beautiful-panorama
mars.nasa.gov/resources/22341/opportunity-legacy-pan
www.popsci.com/last-mars-opportunity-rover-picture-panorama#page-3

Opportunity a dhiskudhas dustuni a vonow gwrys gans dowr linyel yn termyn eus passyes war enep Meurth. Yma imaj a olow Opportunity gans titel Kernewek avel rann a’n ragres HiRISE Kernewek: www.uahirise.org/kw/ESP_013954_1780

Yma gwrandryell arall NASA, Curiosity hwath owth oberi. Hi a wrug kemmer imajys difygow an howl diworth Meurth: mars.nasa.gov/news/8425/curiosity-captured-two-solar-eclipses-on-mars/
mars.nasa.gov/resources/22393/curiosity-observes-deimos-eclipse-sol-2350
mars.nasa.gov/resources/22392/curiosity-observes-phobos-eclipse-sol-2359




Yma dew loor dhe Veurth, mes byghan yns i hag ytho nyns yw an difygow kowal.
https://mars.nasa.gov/msl/mission/whereistherovernow/
https://mars.nasa.gov/msl/mission/mars-rover-curiosity-mission-updates/

Yma an tirell “Insight” owth oberi ynwedh, ow musura an gewer war enep Meurth. Dhe 2a mis-Ebrel, yth esa an tempredh ughella -17°C ha’n isella -98°C war Elysium Planitia.


Y fydh gwandryell nowydh henwys “Mars 2020” lonchys gans NASA yn mis-Gortheren 2020, hag y’n keth mis, gwrandryell Europek ExoMars.


An gwrandryell ExoMars a wra bos henwys “Rosalind Franklin” wosa kymygydhes a wrug kevri dhe dhiskudhans framweyth DNA.
exploration.esa.int/mars/61114-esas-mars-rover-has-a-name-rosalind-franklin
An savla-tira Oxia Planum yw ombrofyer an moyha komendys: exploration.esa.int/mars/60914-oxia-planum-favoured-for-exomars-surface-mission hag ervirans finel a vydh diwettha an bledhen ma.
An ombrofyer arall yw “Mawrth Vallis” wosa Mawrth yn Kembrek. exploration.esa.int/mars/60915-exomars-landing-sites-in-context
Yma nebes nansow war Veurth henwys a-wosa an planet Meurth yn lies yeth. Martesen yma le a yll kavos hanow “Meurth Vallis” yn termyn a dheu?



An hwrithrell Chinek Chang’e-4 a diras war eneb pell an loer neb nag yw treylys bythkweth dhe’n norvys yn kowdoll “Von Kármán”.

www.astronomy.com/news/2019/01/chinas-change-4-mission-lands-on-moons-far-side-snaps-first-image
planetary.org/blogs/jason-davis/change4-success.html

Dhe kestava orth an tirell yth esa edhomm dhe China lonchya lorell arall dhe dhannvon an messajys ynter a’n norvys ha’n hwrithrell.
spacenews.com/change-4-relay-satellite-enters-halo-orbit-around-earth-moon-l2-microsatellite-in-lunar-orbit/
spacenews.com/change-4-powers-down-for-second-lunar-night/
spacenews.com/change-4-spacecraft-enter-third-lunar-night-yutu-2-reaches-design-lifetime/

Yma an hwrithrell efanvos OSIRIS-Rex ow pesya studhya an planetik Bennu. Ev a wrug arhwilans gans laser rag gul model 3D a’n planetik.
www.asteroidmission.org/bennu-visualized-by-ola-large/


Yma enep an planetik Bennu pur arow, gans karregi byghan ha bras.
www.asteroidmission.org/?latest-news=nasa-mission-reveals-asteroid-big-surprises
www.asteroidmission.org/?attachment_id=15551#main
www.planetary.org/blogs/emily-lakdawalla/2018/news-brief-osiris-rex-orbit.html
An planetik Ryugu ha’n hwrithrell Nihonek Hayabusa 2 orth y studhya, yw karnek ynwedh: www.hayabusa2.jaxa.jp/en/topics/20190328e_illustration/
Drefenn yw an enep moy garow es o gwaytys, yth esa edhomm delatya tirans an hwithrell. Byttegyns, an hwithrell a diras dhe’n 22a mis-Hwevrer rag termyn berr ha lonchya arta.

www.hayabusa2.jaxa.jp/en/topics/20190220e_TDPoint/
www.hayabusa2.jaxa.jp/en/topics/20190221e_TD1-L08E1_Schedule/

www.hayabusa2.jaxa.jp/en/topics/20190225e_TD1_W1image/
twitter.com/haya2e_jaxa

An hwithrell “New Horizons” a dremenas 2014 MU69 “Ultima Thule”, ha’y studhya.
www.planetary.org/blogs/emily-lakdawalla/2019/looking-back-at-mu69.html
http://pluto.jhuapl.edu/News-Center/News-Article.php?page=20190102
http://pluto.jhuapl.edu/News-Center/News-Article.php?page=20190103
http://pluto.jhuapl.edu/News-Center/News-Article.php?page=20190115
http://pluto.jhuapl.edu/News-Center/News-Article.php?page=20190124
http://pluto.jhuapl.edu/News-Center/News-Article.php?page=20190222
http://pluto.jhuapl.edu/News-Center/News-Article.php?page=20190307
http://pluto.jhuapl.edu/News-Center/News-Article.php?page=20190318
http://pluto.jhuapl.edu/Galleries/Featured-Images/image.php?gallery_id=2&image_id=603

An taklenn a’n jeves shap koynt, gans dew rann stegys warbarth.
www.planetary.org/blogs/emily-lakdawalla/2019/mu69-baby-comet-contact-binary.html

www.planetary.org/multimedia/space-images/small-bodies/cometary-nuclei-to-scale.html
http://pluto.jhuapl.edu/News-Center/News-Article.php?page=20190208
Pyth yw ‘bi-lobed contact binary’ yn Kernewek? Planetik dewek kestavek gans dew lapp? Nag yw rond an dhew lapp mes hirbelyek ha plattys yns.
Moy leven yw y enep es po Bennu po Ryugu, yth yw taklenn a’n sort steren lostek na wrussa dos nes dhe’n howl. Yth esa Ultima Thule formys hag y dhew lapp keskwattya yn lent hag yn medhel, hag yth i a wrug glena warbarth.

Bys nessa prys,
Davydh Trethewey

An gwrandryell gwyls

Apr 7, 2019

Yth esen vy gwrandryell dres lies bledhen
My re wrug ow batris fest gwaghes yn tien
My re wrug dehweles data termyn hir
Mes ny wrav vy rosya namoy dres an tir

Imaj: www.jpl.nasa.gov


Nag eus nerth vyth genev
Ny wrug howlsplann bos krev
Lowr dhe dhaskarga'n batris
Ha sinella'n norvys

Yth ethen dhe gowdoll a wren vy a-rag
Leveris orth NASA ow rosow o stag
Yn mysk an tewennow ow sedhi ens i
Mes my a wrug rydhhe ow rosow gans bri


mars.nasa.gov/resources/5874/opportunitys-rub-al-khali-panorama

Nag eus nerth vyth genev
Ny wrug howlsplann bos krev
Lowr dhe dhaskarga'n batris
Ha sinella'n norvys

Yth esa an doust war ow fanellys howl
Martesen yth esa an diwedh ow thowl
Hag arta an gwyns a wrug aga glanhe
Nerth o gans ow batris pan hwrug howl krevhe

mars.nasa.gov/news/8420/opportunitys-parting-shot-was-a-beautiful-panorama


Nag eus nerth vyth genev
Ny wrug howlsplann bos krev
Lowr dhe dhaskarga'n batris
Ha sinella'n norvys

Soweth yth esa hi ow kul tewedh
Doust a-dro Meurth ny wren vy godhvos bythkweth
An tewlder a dhuryas an nos hag an jydh
Ow fanellys howl ny wrug ri dhymm nerth vyth


Nag eus nerth vyth genev
Ny wrug howlsplann bos krev
Lowr dhe dhaskarga'n batris
Ha sinella'n norvys



mars.nasa.gov/resources/5617/opportunity-catches-its-shadow

All Posts